اصطلاحات فداغی

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
شتر ش Shator Sho دنبالش رفت
شتر نش Shator Nasho دنبالش نرفت
متر ام Mator Amo دنبالم آمد
متر نم Mator Namo دنبالم نیامد
شخر وی Shakher Veyo وبال گردنشه
مخر وی Makher Veyo وبال گردنمه
دادا ملاکو Dada Melakoo موجودی خیالی در آب انبار
چش ترکو Chash Terakoo چشم زخم
برز Berezo

نوعی تنور که برای پختن نان استفاده می شود.

شبر خ Shabar Kha بهش برخورد
شعتا Shaata بهش میاد
گسر ول مده Gosaro Vel Madeh کنایه از  دروغ نگو
تمیس اشن Tomis Oshen دقت داره
گلت Golat نوعی کیسه که از برگ درخت خرما ساخته و برای نگهداری خرما از آن استفاده می شود.
چاک Chako نوعی ظرف که از برگ درخت خرما ساخته  می شود.
شت Shat نوعی سفره که از برگ درخت خرما ساخته می شود.
افتک Aftak

نوعی ظرف کوچک که از برگ درخت خرما ساخته  می شود.

اشن Asheno نوعی فرش که از برگ درخت خرما ساخته  می شود.
گویت Govit نوعی ظرف که از ساقه و برگ درخت خرما ساخته مشود و مخصوص نگهداری خرما و رطب می باشد.
سردن گ Serdong مکانی جهت انباشت و جمع آوری ذباله ها
مشکلدن   Mashkaladong  مکانی سرپوشیده جهت نگهداری مشک آب می باشد تا آب خنک بماند.
مچل Mechelo  آبريز و دهانه اشيايي از قبيل قوري ، آفتابه و ...
الله كضاي Allah Kazay توكل بر خدا
پا و لرد Pa Va Lard دور شدن و فاصله گرفتن براي لگد زدن به كسي
ایخ Eikh وسیله ای است که از پوست گوسفند ساخته می شود و برای تولید دوغ و کره استفاده می شود.
کپبلی Kapabali  بر روی شکم
دلبلا Delabala  به پشت
سر کرپا Ser Korapa  بر روی دو پا

اماکن و جاهای دیدنی فداغ

۱- بالگستن گ (Balagostong)

۲- مدن گ (Modong)

مغدان نام منطقه ای در نزدیکی روستای دیده بان از توابع دهستان فداغ می باشد. در این مکان نیز باغهای خرما وجود دارد.

۳- درزی (Darzi)

۴- چی خاجو (Chay Khajoo)

5- لشنیز (Leshniz)

6- لینو (Linoo)

7- بند قاضی (Bande Ghazi)

8- تنگ شاه (Tonge Shah)

9- پارو (Parauw)

۱۰- درکت (Darkat)

11- سد گمپو (Sade Gompoo)

 ۱۲- چارتاخ (Chartakh)

۱۳- آسیو (Aseyouw)


انواع غذاهای محلی فداغی

۱- گپک (Gapok)

2- کپخورگی (Kapakhorgi)

3- لیتک (Leytak)

۴- فلزن گ (Falazeng)

5- دزت (Dazzato)

۶- پیپخ (Pipokh)

7- تفتن گ (Taftong)

۸- کماچ (Komach)

9- چولن گ (Chovaleng)

10- گود (Gevedo)

11- بل مین گ (Bale mayng)

12- معو (Maavo)

1۳- تلیت خاکو (Telite Khakoo)

14- تلیت دو (Telite douw)

۱۵- رشتکو (Reshtakoo)

۱۶- دل  (Dol)

۱۷- خیر  (Kheyr)

۱۸- اکال  (Akal)

۱۹- دوشاب (Dooshab)

۲۰- نون گ سلی (Nonge Seli)

۲۱- نون گ کلی (Nonge Keli)

 

 

فداغ

فداغ نام دهستانی است در بخش گراش از توابع شهرستان لارستان  در جنوب استان فارس در ایران واقع شده ‌است.این دهستان در جنوب شهر لار قرار دارد و از توابع بخش گراش است و در حدفاصل ارد و بیرم  و صحرای باغ  واقع شده است. این دهستان به طول ۴۸ کیلومتر -از دیده بان تا خلیلی- و به عرض ۱۴ کیلومتر -از شمال به کوه بالنگستان و از جنوب به گردنه انجیرو - است و ارتفاعش ازسطح دریا  ۷۸۵ متر می باشد. این دهستان دارای روستاهای دیده بان- خلیلی - لب شکن - محمد زینا - حسین آباد - محمد عباسی - علی آباد - بشیرآباد می باشد.

لهجه فداغی

لهجه فداغی لهجه مردم فداغ  و دیده بان از بخش گراش شهرستان لارستان  می باشد. فداغی یکی از لهجه های گویش لارستانی می باشد که از گویش‌های فارسی‌تبار یعنی متعلق به شاخه جنوب غربی زبان‌های ایرانی است.در لهجه فداغی علاوه بر 32 حروف الفبا یک حرف خاص وجود دارد که تلفظ آن صدای دو حرف "ن" و "گ"  را دارد و ناچارا جهت نوشتن آن از این دو حروف استفاده نموده ام ضمنا در تلفظ انگلیسی آن نیز از ng استفاده شده است.

حرف الف

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
او Ou آب
افتو Oftou آفتاب
اکال Akal قارچ
آمو Amoo عمو
الگاز Alegaz نفت
ارما Orma خرما
اعوش Aavesho آویشن
اشت Esht خشت
ارز Eroz امروز
اشو Eshou امشب
اسال Esal امسال
اعما Aama ما
ای Ei او
اشتم Oshtom رفتم
اشتش Oshtesh رفتی
اشتم Oshtem رفتیم
اشتی Oshti رفتید
اشتن Oshten رفتند
اشتستم Oshtostom رفته ام
اشتستش Oshtostesh رفته ای
اشت Oshto رفته است
اشتستم Oshtostem رفته ایم
اشتستی Oshtosti رفته اید
اشتستن Oshtosten رفته اند
اندم Andom آمدم
اندش Andesh آمدی
ام Amo آمد
اندم Andem آمدیم
اندی Andi آمدید
اندن Anden آمدند
اندم Ondom بودم
اندش Ondesh بودی
اند Ond بود
اندم Ondem بودیم
اندی Ondi بودید
اندن Onden بودند
ام خ Omkha خوردم
ات خ Otkha خوردی
اش خ Oshkha خورد
اسکرو Oskoroo پیچ گوشتی
انک Onok خنک
اشک Oshk خشک
اینکی Einki اینجا
انکا Onka آنجا
انل Onal آنطرف
انل Enal اینطرف

حرف ب

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
با Ba بابا
ببی Babay پدربزرگ
بنز Benezo آدامس
برم Borm ابرو
بچ Bech بچه
براسو Berasoo برادر
بجیر Bejir گنجشک
بوتک Bootak بابونه
بدستم Bodostom بوده ام
بدستش Bodostesh بوده ای
بد Bodo بوده است
بدستم Bodostem بوده ایم
بدستی Bodosti بوده اید
بدستن Bodosten بوده اند
بوت Boot چکمه
بدم Badom بادام
بین گ Beyng عروس
بلشت Balesht بالش
بن گ Bong بام
بلمل Balnal خاکروبه
باسکوت Bascoot بیسکوییت
ببه Babah بابا
بینکو Beynakoo عروسک

حرف  پ  

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
پس Pos پسر
پستیر Pestir پرستو
پش Pesh برگ خرما
پم Pomo پنبه

 

پیاله Peyala کاسه
پرر Perer پریروز
پس صبا Pas saba پس فردا

 

پیا Peya پیاز
پاتیل Patil دیگ
پل Pelo کیسه
پش Pasho پشه
پل پلکو Palpalakoo پروانه
پکر Pakar انبردست
پلشت Pelasht کثیف
پازن Pazan بزغاله نر
پن گ ز Pongza پانزده
پعک Poak پتک

حرف  ج

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
جا Ja اطاق
جم Jomo پیراهن
جوناور Junavar جانور
جتی Joti کفش
جالی Jali طوری
جنگ Jonga گاو نر
جوخن Joukhan هاون سنگی
جسکش Joskash کیف پول
جیر Jir ماشین
جعخی Jaakhoy فوری
جن گ Jong جان

حرف ت

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
تش Tash آتش
تماتا Tamata گرجه
تربو Torobche تربچه
تو Touw

تب

آفتاب

تر Toro شغال
تت Tat سوسک

تن گ خ

Tongkha خوردید
تیش Tisho تیشه
تبر Tobor تبر

حرف ث

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی

حروف  چ   

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
چش Chash چشم
چایدمن گ Chaydmong زکام
چکن Chakeno کفش کهنه
چل Chel بین
چن Chono چانه
چخرک Chekhrek قرقره
چرخ Charkh دوچرخه
چکلیت Choklate شکلات
چیکل Chikal جوجه
چرم Chorm آب بینی
چندر Chondor لبو
چارکد Charkad روسری
چش ترکو Chash Terakoo چشم زخم
چو Chovo وردنه
چلک Chelak نزدیک
چنر Chonar اسفناج

حرف ح

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
حیوون Heyvoon حیوان

حرف  خ

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
خرک Kharak خارک
خش Khash

خوب

خوشمزه

خپل Khepel چاق
خالو Khaloo دایی
خجه Khajah هیزم
خم Khom خودم
خش Khosh خودش
خای Khay تخم مرغ
خست Khast باغچه
ختدم Khatedom خوابیدم
ختدش Khatedesh خوابیدی
خت Khat خوابید
ختدم Khatedem خوابیدیم
ختدی Khatedi خوابیدید
ختدن Khateden خوابیدند
خن Khono خنده
خوشال Khoshal خوشحال
خوچ Khooch قوچ
خندل Khondal خردل

حرف   ر

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
رنگ Rong رنگ
رهوار Rahvara جاده
رنگ Rong رنگ

حرف د

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
دوار Dovar دیوار

 

دور Door درب
دما Doma داماد
دت Dot دختر
دی Dey مادر
دادا Dada خواهر
دمخ Domakh دودکش
دعرز Daarez دروازه
ددن گ Dedong دندان
دیر Dir دور
دمپخ Dampokh استانبولی
دسن گ Doseng خمره
درب Derbo بلغور
دکن گ Dokong مغازه
دل Dol دمبل

حرف ذ

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی

حرف  ز  

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
زبون Zaboon زبان
زانی Zani زانو
زلیبی Zaleybi زولبیا
زن Zeno زن
زرنگ Zereng زرنگ
زیر بروشی Zir Borowshi خاک انداز

حرف ژ

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی

حرف  س  

فداغی تلفظ انگلیسی فارسی
سر Sera سر
سلاجه Sallaja یخچال
سرا Sera خانه
سی Sey برای
سور Soor شور
سات Sat ساعت
سوک Sovak سبک
سنگن گ Songeng سنگین
سی Si نردبان
سانر Sanor اسفند
سر Sor کود